Bob Dylan – Knocked Out Loaded

Skyline Recording Studios – Topanga Park, Californië

 

In de lente van 1986 was Dylan op tournee geweest in Australië en Nieuw Zeeland. Hij werd daarbij begeleid door Tom Petty en diens band The Heartbreakers. Voor de zomer stond er een Amerikaanse tournee geprogrammeerd met diezelfde begeleiders.

 

Zijn platenfirma, CBS, wilde graag het ijzer smeden terwijl het heet was. De Biograph box set en het Farm Aid optreden met de Heartbreakers waren allebei goed ontvangen. De tournee zagen ze dan ook als ideale promotie voor een nieuwe LP.

 

Gek genoeg deed Dylan geen beroep op zijn live band. Misschien omdat die zelf ook plaatopnamen op het programma hadden staan.

 

Einde oktober van het vorige jaar had Dylan een aantal jamsessies gehouden om muzikanten uit te testen voor eventuele opnamen. Uit die sessies koos hij zijn ritmesectie: drummer Raymond Lee Pounds en bassist Vito San Filippo. Die basis werd aangevuld met een steeds wisselende poel klasbakken van studiomuzikanten. Iedere dag stond er een andere combinatie van muzikanten in de studio, van jonge snaken als The Blasters en Los Lobos, tot oudgedienden als Al Kooper, T-Bone Burnett en Motown bassist James Jamerson.

 

De opnamen begonnen op 17 april, in de Californische Skyline Recording Studios.

 

Maar er was een probleem: Dylan had geen nieuwe songs geschreven. Daarom wou hij een aantal rock en bluesnummers coveren.

 

Aan gitarist Ira Ingber die de sessies voor Empire Burlesque had geleid, vroeg hij “‘Kunnen we het in één week klaren?’ Ik zei: ik denk niet dat we het in één week klaarspelen. Hij wou gewoon een band om te spelen en te zingen, maar dan kwamen we in de wereld van het opnemen en dat is andere koek. Hij begreep snel dat hij er niet zo snel van af kwam.”

 

Volgens Dave Alvin van The Blasters werd hem uitdrukkelijk verteld dat het zou gaan om Self Portrait Volume Two. Hij heeft het over sessies van dertien uur – uitsluitend covers, allemaal pure rock & roll.

“We deden van alles,” vertelt Dave Alvin, “van ‘Look Over Yonder Wall’ van Elmore James tot ‘Rollin’ and Tumblin’. Maar dan werd het pas echt te gek: Dylan speelde akoestisch en ik elektrisch. En hij zei:  ‘Ken je dit?’en dan begon hij zo’n oud nummer van Warren Smith te zingen [‘Red Cadillac & a Black Moustache’]
En dan deden we ‘Rock With Me Baby’ van Johnny Carroll. We namen het één keer op met de

kernband en dan kwamen de meisjes  er bij en een blazersectie en dan namen we het opnieuw op. In één klap veranderde het geluid van Elvis in de Sun periode naar Elvis bij RCA.”

 

Journalist Mikal Gilmore was getuige van een aantal van deze sessies. Hij was door Rolling Stone ingehuurd om een omslagverhaal te schrijven. In zijn artikel schrijft hij dat de muzikanten “zo’n twintig songs [opnamen]: pure R&B, Chicago-blues, robuuste gospel en rauwe hillbilly.”

 

“Ze speelden prima spul,” verduidelijkt hij: “En het was alsof hij de teksten ter plaatse verzon. Het was niet altijd goed te begrijpen wat hij zei, maar wat ze speelden klonk echt fantastisch, daar in Skyline… Ze namen een pak op. Ik was er – alles bij elkaar – zeker een uur of twaalf, gespreid over twee-drie dagen. De banden liepen voortdurend. En veel van wat ze opnamen klonk redelijk wonderlijk. Hij had een fijne, grote rock & roll band – niet gelijk die band die hij bij had bij die Budokan tour. Ze konden er echt wat van.
Hij deed zijn eigen ding, maar het was pure rock & roll, al beweerde hij dat hij nooit rock & roll speelt.
Terwijl ik daar in de studio was leek hij helemaal geen probleem te hebben met een studio omgeving. Hij werkte snel, ging van track naar track en wist goed waar hij naar toe wilde.”

 

Na een dag of tien begon de boel uit elkaar te vallen. Dylan had gehoopt dat hij inspiratie uit de songs kon halen om nieuwe nummers te schrijven. Toen dat niet gebeurde, begon hij iedere dag andere muzikanten er bij te halen.

 

Zo vertelt drummer Charles Quintana: “Ik nodigde twee gasten mee uit: een fantastische bassist en een ongelofelijke gitarist. Allebei technisch uitzonderlijke goed. Ik zei tegen hen: als we beginnen spelen, volg mij gewoon. Gewoon mij volgen… Ik had drie maanden met Bob gespeeld, dus ik wist min of meer wat ik kon verwachten. Maar eens we daar aankwamen, stonden die gasten zo in bewondering voor Bob en ze deden zo goed hun best, dat ze er niks van bakten.”

 

 

Het roer omgegooid

 

Tegen het einde van april was de fut er uit en Dylan was het beu. Hij kwam pas rond vier uur in de ochtend opdagen voor een sessie die om middernacht had moeten beginnen.

 

Bij gebrek aan nieuwe songs begon Dylan dan maar wat overblijvers uit vroegere sessies onder handen te nemen. Zo kreeg ‘Drifin’ Too Far From Shore’, opgenomen in juli ’84, een aantal overdubs. Vijf dagen lang wordt er aan gewerkt. Tussendoor probeerde Dylan met de uitstekende muzikanten een musicalnummer van Rodgers en Hammerstein op band te zetten: ‘You’ll Never Walk Alone’. Hij moet daarbij vooral de versie van Ray Charles uit 1963 voor ogen hebben gehad, want ook enkele songs die door de blinde rhythm en blueszanger de hitlijsten werden ingzongen krijgen wat aandacht:  ‘Unchain My Heart’ van Bobby Sharp ‘Lonely Avenue’ van Doc Pomus.

 

Begin mei verschoof de aandacht naar een ander oud nummer: ‘New Danville Girl’. Dylan had de song opgenomen in december 1984. Hij was blijkbaar niet helemaal tevreden over de tekst die hij toen samen met Sam Shepard had geschreven. De song kreeg een nieuwe titel: ‘Brownsville Girl’, nieuwe zang met aangepaste tekst en twee nieuwe strofes, een overenthousiast dameskoortje, een trompet en saxofoon.

Oud-gediende Al Kooper kreeg er genoeg van: “Het was frustrerend, omdat als ik me ergens mee bemoei, wil ik er ook echt voor gaan. Ik deed suggesties [die werden genegeerd] en dan ben ik het afgestapt….

Er was genoeg materiaal om een prima LP mee te maken. Er waren een paar  fantastische dingen opgenomen tijdens die sessies, maar ik denk niet dat we er ooit iets van zullen horen.”

 

Zonder Kooper werd op 5 mei begonnen aan een song van Kris Kristofferson: ‘They Killed Him’.

De countryzanger wou, na een onderbreking van vijf jaar, zijn solo-carrière nieuw leven inblazen en was alvast begonnen met het schrijven van enkele nieuwe songs die op het politiek geëngageerde Repossessed zouden terecht komen.

Met ‘They Killed Him’ brengt hij een eerbetoon aan zijn grote mannen, die allemaal stierven voor hun idealen: Jesus, Martin Luther King, Mahatma Gandi en de Kennedy’s…

Dylan moet zelf ook hebben ingezien dat de song iets kon gebruiken om boven de Bond  Zonder Naam-achtige tekst uit te raken. Maar of een kinderkoor nu echt de oplossing was?

 

De volgende dag probeerde Dylan eerst ‘Too Late, She’s Gone’ van de mij verder onbekende songschrijvers Tim Davis en Ricky Clinton Ryan. Daarna schakelde hij over op de country-gospel standaard ‘Precious Memories’. Een groot aantal verschillende versies van deze song passeerden de revue, voor Dylan besloot dat de song het best tot zijn recht kwam in een reggae ritme… met steel drums!

 

 

Under Your Spell

 

Van de acht songs op Knocked Out Loaded zijn er drie waarbij Bob Dylan vermeld staat als co-auteur. Eentje daarvan, ‘Under Your Spell’, is geschreven samen met Carole Bayer Sager. Carole was in die tijd getrouwd met Burt Bacharach, maar had zelf ook haar sporen verdiend als songwriter (‘A Groovy Kind Of Love’) en zangeres (‘Your Moving Out Today’). Zelf beweerde ze achteraf dat haar bijdrage aan de song niet veel meer was geweest dan de titel. 

 

De melodie was zowat het enige resultaat van een vier daagse sessie in Engeland, in november 1985.

 

 

 

Op 17 november 1985 was Bob Dylan naar de Britse hoofdstad gevlogen, op uitnodiging van de BBC. Die wilden zijn 25 jarig jubileum als artiest vieren in het programma Old Grey Whistle Test. Het was de bedoeling dat hij, voor het eerst in twintig jaar, in Londen opnamen zou maken.

 

Dylan was op de uitnodiging ingegaan omdat hij, zoals hij twee maanden daarvoor al had aangekondigd, graag wou samenwerken met Dave Stewart van de Britse popband Eurythmics. Hij omschreef Stewart toen als “een onbevreesd vernieuwer”.

 

De opnamen zouden dan ook plaatsvinden in The Church van Eurythmics. Zoals de naam het aangeeft is dat een tot opnamestudio omgebouwde kerk.

Dylan had met Stewart afgesproken in diens huis. Toen hij aanbelde kwam een jonge vrouw opendoen.

“Is Dave thuis?” informeerde de zanger.

“Nee,” antwoordde de vrouw, “maar hij zal dadelijk wel komen.”

De gast kreeg een biertje aangeboden en installeerde zich aan de keukentafel.

Een uurtje later kwam de heer des huizes thuis van zijn werk. De man was zeer verbaasd Bob Dylan aan te treffen in zijn keuken. De Dave in kwestie bleek immers niet de gitarist van Eurythmics te zijn, maar een loodgieter.

 

De opnamen vonden plaats van 20 tot 23 november. De echte Dave Stewart had Blondie drummer Clem Burke uitgenodigd, bassist John McKenzie van de Welshe rock band MAN en toetsenist Patrick Seymour. Dylan had echter geen songs meegebracht. Hij had gehoopt inspiratie op te doen tijdens jamsessies.

Tijdens een van de sessies waren ook The Waterboys uitgenodigd.

“Iemand vertelde ons dat Bob in Londen was,” vertelt Mike Scott. “Er werd geregeld dat wij mee konden gaan spelen. We trokken naar The Church, waar hij aan het opnemen was met Dave Stewart.

Hij zei tegen ons: ‘Speel maar op. Gewoon blijven doorgaan. Het maakt niet uit wat. We knippen de beste stukjes er later wel uit en de rest gooien we weg.

Hij had wat losse fragmenten: een stukje strofe, misschien een refrein. Hij deed misschien af en toe wat van hmmm, maar echt aan de microfoon staan en zingen deed hij niet.”

 

De sessie leverden niet veel bruikbaars op en Old Grey Whistle Test kon op 26 november dan ook alleen maar twee rammelende jams tonen. Een riff van een andere jam recycleerde Dylan een half jaar later als basis voor ‘Under Your Spell’.

 

 

 

Een nakomertje

 

Half mei werden saxofonist Steve Douglas en trompettist Steve Madaio opgetrommeld om de songs wat op te leuken. En dat was ook de bedoeling van de Queens of Rhythm.

 

Terwijl de meisjes hun best stonden te doen ging Bob Dylan even een kijkje nemen in een andere studio. Daar waren Tom Petty en The Heartbreakers aan het werk. De Rolling Stone journalist liep daar toevallig ook rond. Volgens Mikal Gilmore was Dylan een heel ander man dan aan het begin van de sessies : “Zijn stemming was helemaal omgeslagen. Hij was slecht gezind en hij vertelde me dat hij al dat materiaal van de eerste sessies er uit had gegooid. Het zou een plaat worden van stukjes en beetjes. ‘Het is een beetje van alles’ zei hij tegen mij, “er zit geen lijn in of geen bepaald thema.”

 

Met Petty gooide hij het op een akkoordje: in ruil voor een afdankertje van The Heartbreakers droeg hij een ideetje aan voor ‘Jammin’ Me’. Volgens een getuige schreef hij de tekst van ‘Got My Mind Made Up’ op een kwartiertje in de hal.

De song werd nog snel even ingeblikt en de plaat was klaar.

 

 

Knocked Out Loaded

 

De plaat lag vanaf 14 juli 1986 in de winkels – twee dagen na het einde van de tournee!

 

Voor de titel vond Dylan inspiratie bij een song uit New Orleans song ‘Junco Partner’:

 

“Down the road came a Junco Partner
Boy, he was loaded as can be
He was knocked out, knocked out loaded
He was a’wobblin’ all over the street”

 

Het omschrijft goed de staat van dronkenschap waarin hij zich in die periode bevindt.

 

En de hoes kwam rechtstreeks van een affiche voor een b-film uit de jaren veertig. Tony Goodstone, de vriendin van Dylans assistent Gary Shafner, vond die in een tweedehandswinkel. Toen zij voorstelde om uit te zoeken wie de rechten op die poster bezat, zei de zanger: “Laat ze ons maar een proces aandoen.”

 

Nauwelijks 35 minuten muziek, acht songs – waarvan drie covers en drie samen met anderen geschreven – een kinderkoor en steel drums… Het is typerend voor het gebrek aan zorg en aandacht dat Bob aan de plaat had willen besteden.

 

Het mag dan ook niemand verbazen dat de verkoop teleurstellend was. 

Knocked Out Loaded bleef steken op een teleurstellende 53ste plaats in de Billboard hitlijst. In Engeland kwam de plaat niet verder dan 35.

 

De meeste positieve reacties waren voor ‘Brownsville Girl’, dat door sommigen als een meesterwerk werd binnengehaald. Met elf minuten is dat dan toch meer dan één derde van de plaat.

 

Advertenties