In 1962 bedacht Berry Gordy dat een tournee wel eens de beste manier kon zijn om zijn artiesten en hun songs te promoten. Met de MotorTown Revue kon hij bovendien zijn labels en zijn platenmaatschappij wat meer bekendheid geven. Het opzet is een avondvullende show, waarbij artiesten van Tamla Motown elk hun grootste hits brengen, binnen een strikt afgemeten schema. Na heel wat repeteren vindt, in juni 1962, een try-out plaats in het Regal Theatre in Chicago. De zaal is gekend omwille van zijn uitstekende akoestiek en er wordt besloten daarvan gebruik te maken om live opnamen te maken.

Eén van de acts is een jongetje dat onlangs zijn twaalfde verjaardag heeft gevierd. Steveland Judkins werd in mei 1950 geboren in Saginaw, Michigan. Daarbij liep er wat mis. In de couveuse kreeg hij teveel zuurstof toegediend, waardoor hij blind werd. Dat gemis compenseerde hij met flink wat muzikaal talent. Op zijn vijfde leerde hij harmonica spelen, het volgend jaar begon hij met pianolessen en op acht ook nog drums.

In 1961 werd de jongen “ontdekt” door Ronnie White van The Miracles, een van de topacts van Motown. Die stelde Stevie en zijn moeder voor aan Berry Gordy. De auditie was overtuigend genoeg voor een contract. Onder de naam Little Stevie Wonder maakte hij, kort na elkaar, twee jazzplaten. Op A Tribute to Uncle Ray, bracht Stevie versies van nummer van zijn held, Ray Charles. De opvolger The Jazz Soul of Little Stevie, was helemaal instrumentaal. Geen van beide elpees maakt indruk op de hitlijsten.   

Toch mag Stevie één nummer brengen in de revue. De keuze valt op een song uit zijn tweede plaat: ‘Fingertips’.
De jongen beseft dat hij zijn kans moet grijpen. Meteen al roept hij het publiek op om niet passief toe te kijken: ‘The name of the song is called, uh, Fingertips. Now I want you to clap your hands. Come on, come on. Yeah. Stomp your feet, jump up and down, and do anything that you WANNA DO!! ‘

Na een intro op bongo’s, volgt een samenspel van drummer Freddie Waits, bassist Larry Moses en de harmonica van Stevie. Wanneer de song na twee minuten afgerond is, verlaten de muzikanten het podium om plaats te maken voor de volgende act: The Marvelettes.

Dan loopt Stevie plots terug naar de microfoon en roept: ‘Everybody say yeah!’.
Het publiek reageert: ‘Yeah’.
Dat kan beter: ‘Everybody say yeah, yeah, yeah …’
’Yeah, Yeah, Yeah…’
De muzikanten pikken de draad weer op. Maar een aantal van hen zijn niet vertrouwd met het nummer. Je hoort bassist Joe Swift roepen: ‘What key? What key?’
Stevie moedigt aan: ‘Clap yo’ hands just a little bit louder…’
Improviserend werken ze samen naar een climax, tien minuten later. Het publiek gaat uit de bol. Het dak gaat er af. Het hoogtepunt van de avond.

In mei 1963 verschijnt een flink stuk van de opname, 6’40” in totaal, op de live elpee The Twelve Year Old Genius. Tegelijk brengt Motown ‘Fingertips’ ook uit als single, met de laatste drie minuten van de improvisatie, als ‘Fingertips Part 2’ op de b-kant.

Maar wanneer DJ’s de bijna 7-minuten lange elpeeversie beginnen draaien, brengt de platenmaatschappij de single opnieuw uit, met ‘Fingertips Part 2’ als a-kant. In augustus 1963 bereikt de single de top van de Billboard hitlijsten: niet alleen de R&B Singles maar ook de Pop Singles. Drie weken op de eerste plaats maakt van Stevie Wonder een ster. Zeker wanneer The Twelve Year Old Genius ook de elpeelijst gaat aanvoeren. Zoiets is nog nooit gebeurt. Voor het eerste staat een artiest op hetzelfde moment op 1 in de single- en de elpeelijsten. En bovendien – nog een primeur – met een liveopname!

Het platenlabel Motown vierde zijn 25 jarig bestaan in 1983. Alle grote namen kwamen opdraven, maar het was Michael Jackson die de show stal met dit optreden. Zo herinner me ik hem het liefste: als een zeer getalenteerde zanger en danser.
Als ik me niet vergis was dit ook de eerste keer dat hij zijn moonwalk demonstreerde.

Down In The Groove 

 

Ondanks de tegenvallende verkoopsresultaten van zijn laatste paar platen, Empire Burslesque en Knocked Out Loaded besluit Bob Dylan het nog één keer te proberen. Een haast totaal gebrek aan inspiratie speelt hem nu al een jaar of twee parten. Noodgedwongen neemt hij daarom opnieuw zijn toevlucht tot het opnemen van covers.

 

 

Begin maart

 

De opnamen gaan van start op 5 maart 1987. In de Sunset Sound Studios van Hollywood verzamelt Bob een groepje muzikanten rond de Indiaanse gitarist Jesse Ed Davis: pianist James Ehinger, Gary Ray (van de Showdown Band) op clarinet, plus de ritmetandem Mark A. Schatzkamer en Robert Tsukamoto.

 

De productie is in handen van David Briggs, sinds 1968 zowat de vaste producer van Neil Young. Het lijkt een ideale keuze want, zoals Joel Bernstein na zijn dood in 1995 uitlegde: “Hij probeerde steeds de beste uitvoering uit de artiest te krijgen. Maar boven alles zorgde hij ervoor dat de luisteraar een realistisch beeld kreeg van de muziek zoals die live werd gespeeld in de kamer. Dat was waar hij naar streefde: een live geluid in de kamer! En om dat te bereiken schuwde hij geen enkel technologisch trucje.”

 

Veel gegevens zijn er niet bekend over deze sessies, want de boekhouding kreeg niet veel aandacht. De geluidstechnicus die de nota’s bijhield gaf meestal zo maar een naam aan de composities die hij niet kende. De genoteerde titels zijn: ‘Street People’, Side Walks’, ‘Shake Sugaree’ en ‘My Prayer’.

‘Shake Sugaree’ wordt soms toegeschreven aan Gerry Garcia van The Greatful Dead, maar eigenlijk werd het nummer geschreven door Elizabeth Cotton. (zie  http://forum.goddeau.com/viewtopic.php?p=132409#p132409 voor meer uitleg)

 

‘Side Walks’ dook in februari 2007 plots op. Het blijkt een cover te zijn van een song van soullegende Solomon Burke, uit 1979. Iemand bood een tape te koop aan met daarop vier volledige takes van Dylans versie van het nummer. De gevraagde prijs van 12 500 dollar bleek wat te hoog gegrepen. Daarom maakte de verkoper cassetten van de band, die voor 50 dollar per stuk de deur uitgingen.

 

 

‘Side Walks’

 

Een week later is Bob Dylan aanwezig bij een herdenkingsconcert ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van  het overlijden van George Gershwin. Hij brengt er een prachtige versie van ‘Soon’. Het optreden in de Brooklyn Academy Of Music van New York is op 17 juli 1987 te zien op de Duitse zender ZDF-TV.

 

 

‘Soon’ op 17 juli 1987

 

Einde maart

 

Voor de tweede sessie, op 27 maart, heeft Dylan een merkwaardige groep muzikanten om zich heen verzameld. Daarvoor contacteerde hij ex-Sex Pistol Steve Jones. “Hij belde me op en vroeg of ik een band kon samenstellen om wat sessies te doen. Ik zei ja. Paul Simonon van The Clash was op dat moment in de stad. En de gitarist met wie ik toen werkte ook en de drummer uit de band van Pat Benatar.”

 

Met twee Britse punkers en twee Amerikaanse rockers legt de zanger zich toe op het op band zetten van… een aantal rhythm & bluesnummers. ‘Chain Gang’ van Sam Cooke en ‘If You Need Me ‘ van Wilson Pickett passeren de revue. ‘Sally Sue Brown’ is van Arthur Alexander en ‘Shake Your Money’ waarschijnlijk van Emore James.

 

 

Begin april

 

Het lijkt een logische stap om dan maar over te gaan op zwarte muzikanten. Raymond Lee Pounds is de drummer van Stevie Wonder op diens Songs in the Key of Life en tourde met Barry White, Lou Rawls en The Temptations. James Jamerson is DE bassist van Motown. En voor de solo’s riep Dylan de hulp in van de gitarist van de Red Hot Chili Peppers: Jack Morris Sherman. Met deze wonderlijke combinatie muzikanten vonden twee sessies plaats: op 3 en 11 april.

 

Het songrepertoire vloog weer alle kanten uit: van een countrysong van Merle Haggard, over ‘Just When I Needed You Most’ van Randy Vanwarmer (!) tot ‘Willie And The Hand Jive’ van Johnny Otis.

Drie songs kwamen in aanmerking om officieel te worden uitgebracht: ‘Ninety Miles An Hour’ van Hank Snow, ‘Important Words’ van Gene Vincent en ‘When Did You Leave Heaven?’ uit de musical Sing, Baby, Sing (1936).

 

Hoewel dat laatste nummer in een andere versie op de plaat verschijnt. Daarbij heeft de geluidstechnicus Stephen Shelton plaats genomen achter het drumstel en krijgt Dylan verder enkel hulp van Madelyn Quebec. Er zijn geen gegevens over de opnamedatum van die sobere uitvoering.

 

 

Einde april

 

Daarna laste Bob een pauze in, om wat andere dingen te gaan doen.

 

Op 14 april dook hij op in Memphis. Ringo Starr was daar een plaat aan het opnemen met de legendarische producer Chips Moman – de man verantwoordelijk voor de beste plaat van Elvis Presley: Elvis in Memphis. Maar ook is hij, samen met Dan Penn, de auteur van Southern soul klassiekers als ‘Do Right Woman’ (Aretha Franklin) en ‘Dark End Of The Street’ (James Carr).

 

Bob Dylan gaat er harmonica spelen en zingt zelf ook een strofe op ‘Wish I Knew Now (What I Knew Then)’. De opnamen worden echter nooit uitgebracht omdat de drummer in die periode zelden nuchter was. Het nummer zou door Dylan zijn geschreven.

 

Dylan maakt van de gelegenheid gebruik om Graceland te bezoeken en ook de plaats waar Martin Luther King werd vermoord.

 

Een week later is hij terug in Los Angeles, waar hij tijdens een concert van U2 een verrassingsoptreden doet. Tijdens een etentje vertelt Bono hem over een nummer dat hij  onlangs heeft gedroomd. Toen hij wakker werd zat het in zijn hoofd. Hij vraagt Dylan of het soms een oud nummer van hem is. Dat blijkt niet het geval. Hij is wel bereid om de song verder samen af te werken.

“Hij vindt het heden heel belangrijk,” legt Bono later uit, “Bob Dylan zijnde. Hij voelt zich gevangen in het verleden en dat is hij ook, in zekere zin. Ik bedoel, niemand vraagt Smokey Robinson om op elke plaat een nieuwe ‘Tracks of my Tears’ te zetten… We waren wat samen aan het schrijven en hij kwam met enkele prachtige regels. En dan zegt hij: ‘nee, schrap dat maar.’ Kun je dat geloven? Hij vond het te kort staan bij wat mensen verwachten van Bob Dylan.”

De song is ‘Love Rescue Me’.

Dylan is zelfs bereid om wat mee te zingen bij de opname van het nummer. Dat gebeurt in juni, tijdens een sessie geproducet door Jimmy Iovine. Rattle And Hum wordt uitgebracht in oktober ‘88.

 

Dylan gaat ook even opnieuw acteren. Hij speelt een klein rolletje in Backtrack, een film van Jodie Foster. Daarin speelt hij een kunstenaar die een getuige van een moord beschermd. Dylan is 50 seconden in beeld.

Ook Neil Young speelt mee.

 

 

Begin mei

 

Op 1 mei worden de sessies hervat. Natuurlijk is de band weer geheel vernieuwd. Danny Kortchmar is een Westcoast gitarist, wiens naam steevast opduikt op platen van James Taylor, Jackson Browne en David Crosby.

Bassist Randy Jackson is afkomstig uit Baton Rouge en zat op dat moment in de rackband Jouney.

Steve Jordan was de drummer van Saturday Night Life en had net de drumstoel van de Roling Stones warm gehouden tijdens de opnamen van Dirty Work. Charlie Watts was op dat moment tijdelijk werkonbekwaam wegens teveel van… van alles. 

 

Een uitstekende versie van ‘Let’s Stick Together’ van Wilbert Harrison is het meest hoopvolle resultaat. Verder passeerden ook ‘Rock ‘n’ Roll Ruby’ van Johnny Cash, ‘Listen To Me’ van Buddy Holly en opnieuw ‘Important Words’ van Gene Vincent.

 

‘Ugliest Girl In The World’ is een overblijvertje van The Grateful Dead tekstschrijver Robert Hunter. Dylan schaafde de tekst wat bij en verzon de melodie.

 

 

Willie Green, Terry Evans en Bobby King vormden het fantastische achtergrond koor op vele platen van Ry Cooder. Samen met de kersverse mevrouw Dylan, Carolyn Dennis, en haar moeder Madelyn Quebec, voegden King en Green op 5 mei gospelklanken toe aan de track ‘Sally Sue Brown’.

 

 

Begin juni

 

Dylan’s manager, Elliott Roberts, heeft een aantal optredens op touw gezet van zijn cliënt samen met The Grateful Dead. De repetities vinden plaats in Club Front in San Rafael, Californië.

Over deze samenwerking kun je in een volgend hoofdstuk meer lezen.

 

 

Einde juni

 

Na zijn terugkeer in Los Angeles, herneemt Dylan de sessies voor Down In The Groove.

Van Robert Hunter heeft Dylan opnieuw enkele teksten gekregen. Daarvan lijkt ‘Silvio’ hem het best bruikbaar.

 

Op 16 juni neemt Bob de basistrack er van op, in een minimale bezetting van enkel bassist Nathan East en drummer Mike Baird, naast zijn eigen gitaar.

Enkele leden van de Grateful Dead, Jerry Garcia, Bob Weir en Brent Mydland, komen hem dan helpen bij het inzingen. Zij worden daarbij bijgestaan door Dylans vrouw en schoonmoeder.

 

Voor de 19de eeuwse folkballad ‘Shenandoah’ heeft hij enkel de hulp van de bassist en de beide zangeressen nodig.

 

Naast de beide nieuwe nummers vertrouwd deze band ook nog een versie van ‘Rank Strangers To Me’ aan de tape toe. Dylan kent het nummer van de eerbiedwaardige bluegrassband The Stanley Brothers. ‘You Can’t Judge A Book By Looking At The Cover’ is dan weer van Willie Dixon.

 

De volgende dag vindt een laatste sessie plaats. Dylan vond de minimale bezetting blijkbaar wel prettig werken want naast zijn eigen gitaar kiest hij als enig ander instrument voor een bas. Daarvoor doet hij beroep om de man van Joni Mitchell: Larry Klein. Om het geluid toch wat voller te maken krijgen de beide vaste zangeressen versterking van twee andere: Alexandra Brown en Peggi Blu.

Samen nemen ze een nieuwe versie op van ‘Rank Strangers To Me’, plus ‘Ninety Miles An Hour (Down A Dead End Street)’, een countryhit van Hank Snow uit 1963.

 

Ook ‘Important Words’ van Gene Vincent krijgt een definitieve uitvoering.

 

Het afwerken van de plaat laat Dylan over aan technicus Stephen Shelton. Die vraagt Bobby King en Willie Green nog even terug om, op 23 juni, wat extra backing vocals toe te voegen aan ‘Ninety Miles An Hour’.

 

Tijdens de afgelopen maanden heeft Dylan ook nog twee andere covers opgenomen:

‘Got Love If You Want It’ van Slim Harpo  en ‘Pretty Boy Floyd’ van Woody Guthrie.

Hiervan zijn geen opnamedata bekend. De Guthrie cover is bedoeld voor een tribute plaat van het Folkways label: A Vison Shared.

 

 

Na de korte tournee met The Grateful Dead in juli, gevolgd door een derde tournee met Tom Petty en diens Heartbreakers.

 

 

De lange weg naar de release van Down In The Groove

 

Op 18 januari 1988 verlengt hij zijn contract bij CBS/Columbia voor nog eens tien cd’s. De platenfirma verspreidt onmiddellijk promo-cassettes van Down In The Groove.

 

Let’s Stick Together

When Did You Leave Heaven?

Got Love If You Want It

Ninety Miles An Hour

Sally Sue Brown.

Ugliest Girl In The World

Silvio

Important Words

Shenandoah

Rank Strangers.

 

Twee nummers van deze eerste versie zullen de uiteindelijke versie niet halen: ‘Got Love If You Want It’ en ‘Important Words’.

 

Een maand later volgt een tweede, aangepaste versie van de promo-cassettes. ‘Important Words’ is geschrapt en vervangen door het beste nummer van de oundtrack van Hearts Of Fire: de cover van ‘The Usual’ van he John Hiatt.

 

Let’s Stick Together

When Did You Leave Heaven?

Got Love If You Want It

Ninety Miles An Hour

Sally Sue Brown

Ugliest Girl In The World

Silvio

The Usual

Shenandoah

Rank Strangers.

 

 

Pas een jaar na de opname, verschijnt Down In The Groove eindelijk, op 19 mei 1988.

Opnieuw is de tracklist aangepast. ‘The Usual’ is opnieuw verdwenen en vervangen door een veel zwakker song uit de Hearts Of Fire sessies: ‘Had A Dream About You, Baby’.

Ook van ‘Got Love If You Want It’ en ‘Important Words’ is er geen spoor meer. Dat eerste nummer staat, per ongeluk, nog wel op de in Argentinië geperste exemplaren van de plaat.

Dylan is blijkbaar terug de archieven in gedoken, want ‘Death Is Not The End’ is een overblijvertje uit 1983. Een merkwaardige keuze, vooral omdat ‘Blind Willie McTell’ en ‘Foot Of Pride’ van diezelfde Infidels sessies toen ook nog onuitgebracht waren.

 

Beide “nieuwe” songs zijn bewerkt met overdubs. Voor ‘Death Is Not The End’ deed Dylan zelfs beroep op een paar hip-hoppers uit New York: Full Force. Jammer genoeg is daarvan weinig te merken. Hun backing vocals klinken niet anders dan die van om het even wie.

 

Net als bij Knocked Out Loaded waren de reacties haast unaniem negatief. Opnieuw is de plaat erg kort en zijn er veel covers. Hoewel er nog minder exemplaren van verkocht worden dan van de voorganger is de hoogste notering een 61ste plaats in de Amerikaanse hitlijsten en een 32ste in de Engelse.

 

Dylan verdedigde het grote aantal covers op de plaat: “Er is geen regel die zegt dat iemand zijn eigen nummers moet schrijven. En ik doe dat. Ik schrijf veel nummers. En dan? Je kun Ik schrijf veel nummers. n eigen nummers moet schrijven,”962 opnam voor dit toneelstuk.t ook een nummer nemen dat iemand anders heeft geschreven en dat tot het jouwe maken. Ik zeg niet dat op deze plaat definitieve versies staan van wat dan ook, maar ik vond die nummers wel goed. Af en toe moet je eens wat van iemand anders zingen.”

 

Rolling Stone zou de plaat in 2007 bestempelen als Dylans allerslechtste prestatie. Dat is misschien wat overdreven. Zowel het openingsnummer ‘ Let’s Stick Together’ als de laatste song ‘ Rank Strangers to Me’ zijn sterke covers. Ook zijn country-gospel versie van ‘Shenandoah’ is zeer de moeite waard.

 

‘Silvio’ verscheen in juni 1988 op single en – in tegenstelling tot heel veel andere recente songs – bracht Dylan het nummer vrij dikwijls live tijdens de volgende jaren. Later wordt het ook een aantal keren geselecteerd voor verzamelaars als Greatest Hits, Vol. 3 en zelfs The Essential Bob Dylan. Voor de b-kant van de single werd terug gegrepen naar een nummer van Empire Burlesque sessies: ’Driftin’ Too Far From The Shore’.

 

‘Death Is Not The End’ werd in 1996 gecoverd door Nick Cave en Freek de Jonge bestormde een jaar later de hitlijsten van de Lage landen met een hertaling als ‘Is er leven na de dood?’.

 

Opvallend is dat haast alle songs op Down In The Groove gaan over vervreemding, ouderdom en dood. Daarmee vormen ze een voorproefje van de thema’s die de volgende decennia zijn nummers zullen beheersen.

 

 

‘Silvio’ live op 12 augustus 2003 in de Hammerstein Ballroom, New york.

 

Bob Dylan – Knocked Out Loaded

Skyline Recording Studios – Topanga Park, Californië

 

In de lente van 1986 was Dylan op tournee geweest in Australië en Nieuw Zeeland. Hij werd daarbij begeleid door Tom Petty en diens band The Heartbreakers. Voor de zomer stond er een Amerikaanse tournee geprogrammeerd met diezelfde begeleiders.

 

Zijn platenfirma, CBS, wilde graag het ijzer smeden terwijl het heet was. De Biograph box set en het Farm Aid optreden met de Heartbreakers waren allebei goed ontvangen. De tournee zagen ze dan ook als ideale promotie voor een nieuwe LP.

 

Gek genoeg deed Dylan geen beroep op zijn live band. Misschien omdat die zelf ook plaatopnamen op het programma hadden staan.

 

Einde oktober van het vorige jaar had Dylan een aantal jamsessies gehouden om muzikanten uit te testen voor eventuele opnamen. Uit die sessies koos hij zijn ritmesectie: drummer Raymond Lee Pounds en bassist Vito San Filippo. Die basis werd aangevuld met een steeds wisselende poel klasbakken van studiomuzikanten. Iedere dag stond er een andere combinatie van muzikanten in de studio, van jonge snaken als The Blasters en Los Lobos, tot oudgedienden als Al Kooper, T-Bone Burnett en Motown bassist James Jamerson.

 

De opnamen begonnen op 17 april, in de Californische Skyline Recording Studios.

 

Maar er was een probleem: Dylan had geen nieuwe songs geschreven. Daarom wou hij een aantal rock en bluesnummers coveren.

 

Aan gitarist Ira Ingber die de sessies voor Empire Burlesque had geleid, vroeg hij “‘Kunnen we het in één week klaren?’ Ik zei: ik denk niet dat we het in één week klaarspelen. Hij wou gewoon een band om te spelen en te zingen, maar dan kwamen we in de wereld van het opnemen en dat is andere koek. Hij begreep snel dat hij er niet zo snel van af kwam.”

 

Volgens Dave Alvin van The Blasters werd hem uitdrukkelijk verteld dat het zou gaan om Self Portrait Volume Two. Hij heeft het over sessies van dertien uur – uitsluitend covers, allemaal pure rock & roll.

“We deden van alles,” vertelt Dave Alvin, “van ‘Look Over Yonder Wall’ van Elmore James tot ‘Rollin’ and Tumblin’. Maar dan werd het pas echt te gek: Dylan speelde akoestisch en ik elektrisch. En hij zei:  ‘Ken je dit?’en dan begon hij zo’n oud nummer van Warren Smith te zingen [‘Red Cadillac & a Black Moustache’]
En dan deden we ‘Rock With Me Baby’ van Johnny Carroll. We namen het één keer op met de

kernband en dan kwamen de meisjes  er bij en een blazersectie en dan namen we het opnieuw op. In één klap veranderde het geluid van Elvis in de Sun periode naar Elvis bij RCA.”

 

Journalist Mikal Gilmore was getuige van een aantal van deze sessies. Hij was door Rolling Stone ingehuurd om een omslagverhaal te schrijven. In zijn artikel schrijft hij dat de muzikanten “zo’n twintig songs [opnamen]: pure R&B, Chicago-blues, robuuste gospel en rauwe hillbilly.”

 

“Ze speelden prima spul,” verduidelijkt hij: “En het was alsof hij de teksten ter plaatse verzon. Het was niet altijd goed te begrijpen wat hij zei, maar wat ze speelden klonk echt fantastisch, daar in Skyline… Ze namen een pak op. Ik was er – alles bij elkaar – zeker een uur of twaalf, gespreid over twee-drie dagen. De banden liepen voortdurend. En veel van wat ze opnamen klonk redelijk wonderlijk. Hij had een fijne, grote rock & roll band – niet gelijk die band die hij bij had bij die Budokan tour. Ze konden er echt wat van.
Hij deed zijn eigen ding, maar het was pure rock & roll, al beweerde hij dat hij nooit rock & roll speelt.
Terwijl ik daar in de studio was leek hij helemaal geen probleem te hebben met een studio omgeving. Hij werkte snel, ging van track naar track en wist goed waar hij naar toe wilde.”

 

Na een dag of tien begon de boel uit elkaar te vallen. Dylan had gehoopt dat hij inspiratie uit de songs kon halen om nieuwe nummers te schrijven. Toen dat niet gebeurde, begon hij iedere dag andere muzikanten er bij te halen.

 

Zo vertelt drummer Charles Quintana: “Ik nodigde twee gasten mee uit: een fantastische bassist en een ongelofelijke gitarist. Allebei technisch uitzonderlijke goed. Ik zei tegen hen: als we beginnen spelen, volg mij gewoon. Gewoon mij volgen… Ik had drie maanden met Bob gespeeld, dus ik wist min of meer wat ik kon verwachten. Maar eens we daar aankwamen, stonden die gasten zo in bewondering voor Bob en ze deden zo goed hun best, dat ze er niks van bakten.”

 

 

Het roer omgegooid

 

Tegen het einde van april was de fut er uit en Dylan was het beu. Hij kwam pas rond vier uur in de ochtend opdagen voor een sessie die om middernacht had moeten beginnen.

 

Bij gebrek aan nieuwe songs begon Dylan dan maar wat overblijvers uit vroegere sessies onder handen te nemen. Zo kreeg ‘Drifin’ Too Far From Shore’, opgenomen in juli ’84, een aantal overdubs. Vijf dagen lang wordt er aan gewerkt. Tussendoor probeerde Dylan met de uitstekende muzikanten een musicalnummer van Rodgers en Hammerstein op band te zetten: ‘You’ll Never Walk Alone’. Hij moet daarbij vooral de versie van Ray Charles uit 1963 voor ogen hebben gehad, want ook enkele songs die door de blinde rhythm en blueszanger de hitlijsten werden ingzongen krijgen wat aandacht:  ‘Unchain My Heart’ van Bobby Sharp ‘Lonely Avenue’ van Doc Pomus.

 

Begin mei verschoof de aandacht naar een ander oud nummer: ‘New Danville Girl’. Dylan had de song opgenomen in december 1984. Hij was blijkbaar niet helemaal tevreden over de tekst die hij toen samen met Sam Shepard had geschreven. De song kreeg een nieuwe titel: ‘Brownsville Girl’, nieuwe zang met aangepaste tekst en twee nieuwe strofes, een overenthousiast dameskoortje, een trompet en saxofoon.

Oud-gediende Al Kooper kreeg er genoeg van: “Het was frustrerend, omdat als ik me ergens mee bemoei, wil ik er ook echt voor gaan. Ik deed suggesties [die werden genegeerd] en dan ben ik het afgestapt….

Er was genoeg materiaal om een prima LP mee te maken. Er waren een paar  fantastische dingen opgenomen tijdens die sessies, maar ik denk niet dat we er ooit iets van zullen horen.”

 

Zonder Kooper werd op 5 mei begonnen aan een song van Kris Kristofferson: ‘They Killed Him’.

De countryzanger wou, na een onderbreking van vijf jaar, zijn solo-carrière nieuw leven inblazen en was alvast begonnen met het schrijven van enkele nieuwe songs die op het politiek geëngageerde Repossessed zouden terecht komen.

Met ‘They Killed Him’ brengt hij een eerbetoon aan zijn grote mannen, die allemaal stierven voor hun idealen: Jesus, Martin Luther King, Mahatma Gandi en de Kennedy’s…

Dylan moet zelf ook hebben ingezien dat de song iets kon gebruiken om boven de Bond  Zonder Naam-achtige tekst uit te raken. Maar of een kinderkoor nu echt de oplossing was?

 

De volgende dag probeerde Dylan eerst ‘Too Late, She’s Gone’ van de mij verder onbekende songschrijvers Tim Davis en Ricky Clinton Ryan. Daarna schakelde hij over op de country-gospel standaard ‘Precious Memories’. Een groot aantal verschillende versies van deze song passeerden de revue, voor Dylan besloot dat de song het best tot zijn recht kwam in een reggae ritme… met steel drums!

 

 

Under Your Spell

 

Van de acht songs op Knocked Out Loaded zijn er drie waarbij Bob Dylan vermeld staat als co-auteur. Eentje daarvan, ‘Under Your Spell’, is geschreven samen met Carole Bayer Sager. Carole was in die tijd getrouwd met Burt Bacharach, maar had zelf ook haar sporen verdiend als songwriter (‘A Groovy Kind Of Love’) en zangeres (‘Your Moving Out Today’). Zelf beweerde ze achteraf dat haar bijdrage aan de song niet veel meer was geweest dan de titel. 

 

De melodie was zowat het enige resultaat van een vier daagse sessie in Engeland, in november 1985.

 

 

 

Op 17 november 1985 was Bob Dylan naar de Britse hoofdstad gevlogen, op uitnodiging van de BBC. Die wilden zijn 25 jarig jubileum als artiest vieren in het programma Old Grey Whistle Test. Het was de bedoeling dat hij, voor het eerst in twintig jaar, in Londen opnamen zou maken.

 

Dylan was op de uitnodiging ingegaan omdat hij, zoals hij twee maanden daarvoor al had aangekondigd, graag wou samenwerken met Dave Stewart van de Britse popband Eurythmics. Hij omschreef Stewart toen als “een onbevreesd vernieuwer”.

 

De opnamen zouden dan ook plaatsvinden in The Church van Eurythmics. Zoals de naam het aangeeft is dat een tot opnamestudio omgebouwde kerk.

Dylan had met Stewart afgesproken in diens huis. Toen hij aanbelde kwam een jonge vrouw opendoen.

“Is Dave thuis?” informeerde de zanger.

“Nee,” antwoordde de vrouw, “maar hij zal dadelijk wel komen.”

De gast kreeg een biertje aangeboden en installeerde zich aan de keukentafel.

Een uurtje later kwam de heer des huizes thuis van zijn werk. De man was zeer verbaasd Bob Dylan aan te treffen in zijn keuken. De Dave in kwestie bleek immers niet de gitarist van Eurythmics te zijn, maar een loodgieter.

 

De opnamen vonden plaats van 20 tot 23 november. De echte Dave Stewart had Blondie drummer Clem Burke uitgenodigd, bassist John McKenzie van de Welshe rock band MAN en toetsenist Patrick Seymour. Dylan had echter geen songs meegebracht. Hij had gehoopt inspiratie op te doen tijdens jamsessies.

Tijdens een van de sessies waren ook The Waterboys uitgenodigd.

“Iemand vertelde ons dat Bob in Londen was,” vertelt Mike Scott. “Er werd geregeld dat wij mee konden gaan spelen. We trokken naar The Church, waar hij aan het opnemen was met Dave Stewart.

Hij zei tegen ons: ‘Speel maar op. Gewoon blijven doorgaan. Het maakt niet uit wat. We knippen de beste stukjes er later wel uit en de rest gooien we weg.

Hij had wat losse fragmenten: een stukje strofe, misschien een refrein. Hij deed misschien af en toe wat van hmmm, maar echt aan de microfoon staan en zingen deed hij niet.”

 

De sessie leverden niet veel bruikbaars op en Old Grey Whistle Test kon op 26 november dan ook alleen maar twee rammelende jams tonen. Een riff van een andere jam recycleerde Dylan een half jaar later als basis voor ‘Under Your Spell’.

 

 

 

Een nakomertje

 

Half mei werden saxofonist Steve Douglas en trompettist Steve Madaio opgetrommeld om de songs wat op te leuken. En dat was ook de bedoeling van de Queens of Rhythm.

 

Terwijl de meisjes hun best stonden te doen ging Bob Dylan even een kijkje nemen in een andere studio. Daar waren Tom Petty en The Heartbreakers aan het werk. De Rolling Stone journalist liep daar toevallig ook rond. Volgens Mikal Gilmore was Dylan een heel ander man dan aan het begin van de sessies : “Zijn stemming was helemaal omgeslagen. Hij was slecht gezind en hij vertelde me dat hij al dat materiaal van de eerste sessies er uit had gegooid. Het zou een plaat worden van stukjes en beetjes. ‘Het is een beetje van alles’ zei hij tegen mij, “er zit geen lijn in of geen bepaald thema.”

 

Met Petty gooide hij het op een akkoordje: in ruil voor een afdankertje van The Heartbreakers droeg hij een ideetje aan voor ‘Jammin’ Me’. Volgens een getuige schreef hij de tekst van ‘Got My Mind Made Up’ op een kwartiertje in de hal.

De song werd nog snel even ingeblikt en de plaat was klaar.

 

 

Knocked Out Loaded

 

De plaat lag vanaf 14 juli 1986 in de winkels – twee dagen na het einde van de tournee!

 

Voor de titel vond Dylan inspiratie bij een song uit New Orleans song ‘Junco Partner’:

 

“Down the road came a Junco Partner
Boy, he was loaded as can be
He was knocked out, knocked out loaded
He was a’wobblin’ all over the street”

 

Het omschrijft goed de staat van dronkenschap waarin hij zich in die periode bevindt.

 

En de hoes kwam rechtstreeks van een affiche voor een b-film uit de jaren veertig. Tony Goodstone, de vriendin van Dylans assistent Gary Shafner, vond die in een tweedehandswinkel. Toen zij voorstelde om uit te zoeken wie de rechten op die poster bezat, zei de zanger: “Laat ze ons maar een proces aandoen.”

 

Nauwelijks 35 minuten muziek, acht songs – waarvan drie covers en drie samen met anderen geschreven – een kinderkoor en steel drums… Het is typerend voor het gebrek aan zorg en aandacht dat Bob aan de plaat had willen besteden.

 

Het mag dan ook niemand verbazen dat de verkoop teleurstellend was. 

Knocked Out Loaded bleef steken op een teleurstellende 53ste plaats in de Billboard hitlijst. In Engeland kwam de plaat niet verder dan 35.

 

De meeste positieve reacties waren voor ‘Brownsville Girl’, dat door sommigen als een meesterwerk werd binnengehaald. Met elf minuten is dat dan toch meer dan één derde van de plaat.